filozofia

wtorek, 14 czerwca 2011

Erich Fromm jest myślicielem, który niewątpliwie potrafi czytelnika zauroczyć i tak właśnie w swoim czasie stało się ze mną. Z pism Fromma bije niezwykły, wręcz prorocki żar. Potrafi porwać czytelnika i tchnąć w niego choć część tej wiary w człowieka, którą sam wyznaje. Fromm urodzony w 1900 r. należy do tego szczególnego pokolenia, które musiało się w swoim życiu zmierzyć z obiema wojnami światowymi. Dodatkowo jako Niemiec żydowskiego pochodzenia emigruje ze swojej ojczyzny w przededniu dojścia Hitlera do władzy. Wydaje się, że te niezwykle trudne koleje losu zamiast go załamać, jakby paradoksalnie (jak to często widzimy u jednostek szlachetnych ) zaowocowały jakimś tytanicznym natężeniem woli, wybuchem wielkiego talent i powstaniem ważnych myśli i książek.

frommFromm - trochę zapomniany, nie eksploatowany w kulturze masowej (jak choćby Einstein lub Nietzsche), a jednak prawie każdemu gdzieś tam się obiło się o uszy wyrażenie "ucieczka od wolności", a zwrot "mieć czy być" został wręcz strywializowany w częstym używaniu przez różnych mówców, którzy nawet nie wiedzą o książce Fromma pod takim samym tytułem.

Moje zainteresowanie Frommem rozpoczęło się od strony zagadnień ekologicznych i trwałego rozwoju. Powszechnie jest znany fakt, że nasza cywilizacja dewastuje ziemską biosferę. Degradacja ta jest tak intensywna, że jej skutki już odczuwamy do pewnego stopnia, a pewnie z biegiem lat będziemy je odczuwać coraz wyraźniej. Oczywiście podejmuje się szereg działań, by chronić przyrodę, oszczędzać surowce i produkować mniej śmieci. A jednak wydaje się, że działania te nie sięgają sedna problemu. Tym sednem jest swoista mentalność człowieka początku XXI w., człowieka, który ciągle musi mieć więcej i więcej. Człowiek ten, jeśli jest bogaty, to otacza się nieprawdopodobnym luksusem i żyje w obawie o jego utratę. Jeśli zaś jest biedny i luksus może jedynie polizać przez szybkę kineskopu swojego TV, to odczuwa zazdrość i zrobiłby wszystko, by bogactwo posiąść. Potrzebny jest głębszy wgląd w człowieka i społeczeństwo, by zrozumieć przyczyny tej chorobliwej zachłanności, tej żarłoczności, która nigdy nie znajduje nasycenia, by móc zacząć się leczyć. Takiej właśnie diagnozy i pomysłu terapii poszukiwałem u Fromma i sądzę, że w dużej mierze znalazłem.

Niniejsza książka powstała jako praca zaliczeniowa na seminarium z filozofii podczas moich studiów doktoranckich na Politechnice Warszawskiej. Znajomi ocenili, że dobrze się ją czyta. Znajomy filozof ocenił, że trzyma poziom przyzwoicie napisanej pracy licencjackiej.

ZAMÓW

16:01, catarina78 , filozofia
Link Dodaj komentarz »
środa, 02 marca 2011

negacjaChoć problem negacji jest obecny w myśli filozoficznej od początku jej istnienia, nie jest tak szeroko omawiany jak koncepcje prawdy czy kwestie związane z etyką czy teorią poznania. W literaturze filozoficznej nie wiele jest prac poświęconych filozoficznym koncepcjom negacji. 

Praca Tomasz Pawlika jest próbą całościowego ujęcia problematyki negacji, od czasów antycznych. Autor używając licznych przykładów w przystępny sposób odkrywa przed czytelnikiem różne rozumienia negacji przez wybitnych filozofów.

Rozdział pierwszy podejmuje kwestię związane z rozumieniem terminów sąd oraz negacji, które pełnią istotną rolę w rozważaniach nad problematyką negacji.

W rozdziałach drugim oraz trzecim autor opisuje dwa typy negacji, negację autonomiczną oraz nie autonomiczną, opierając się na analizie wybranych tekstów filozofów, w których rozważaniach pojawiają się kwestie związane z negacją.

Czwarty rozdział został poświęcony niemieckiemu filozofowi Gottlobowi Frege i jego rozumieniu negacji. Autor poprzez wcześniejszy wywód próbuje odpowiedzieć na pytanie, postawione na wstępie pracy, czy zaproponowane przez Fregego rozumienie negacji można ulokować w jednym z dwóch jej typów, omawianych we wcześniejszych rozdziałach.

ZAMÓW

12:56, catarina78 , filozofia
Link Komentarze (1) »
poniedziałek, 06 września 2010

Samowar Literacko-Filozoficzny jest to nowa propozycja Miejskiej Biblioteki Publicznej w Dąbrowie Górniczej, będąca tematycznym rozwinięciem Pop-Kalendarza Filozoficznego. Kolejne święta w Kalendarzu zapoznały uczestników spotkań z ważkimi problemami obecnymi w myśli filozoficznej Europy Zachodniej, Rosji, Ameryki i Dalekiego Wschodu. Zajęcia w ramach Samowara Literacko-Filozoficznego będą stanowić - z jednej strony - dopełnienie i swoistą kontynuację ubiegłorocznego projektu, z drugiej znów - istotną nowość dotychczasowych spotkań, gdyż przedmiotem refleksji będzie nie tylko myśl filozoficzna wyłożona w traktatach naukowych, ale i w literaturze pięknej. Swoista umowność i płynność granicy między filozofią i literaturą najlepiej widoczna jest w przypadku bogatej kultury rosyjskiej - i to właśnie myśl filozoficzna Rosjan będzie stanowić przedmiot tegorocznych rozważań. Uczestnicy spotkań będą mieli szansę zapoznania się z poglądami najwybitniejszych rosyjskich myślicieli, ale też z głównymi nurtami mistycznymi Wschodu. Mottem Samowara stał się następujący fragment z powieści Doktor Żywago: "(...) filozofia powinna być skąpo wydzieloną przyprawą do sztuki i życia. Zajmowanie się tylko nią jest równie dziwne jak jedzenie samego chrzanu".

Wstęp na każde ze spotkań jest wolny. Serdecznie zapraszamy wszystkich zainteresowanych!

Spotkania poprowadzi Barbara Czardybon - absolwentka filozofii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, doktorantka w Zakładzie Filozofii Rosyjskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Wykładowca Wyższej Szkoły Biznesu w Dąbrowie Górniczej oraz Kolegium Pracowników Służb Społecznych w Chorzowie. Autorka kilkunastu pozycji poświęconych filozofii rosyjskiej, w tym książki Realizm mistyczny Siemiona L. Franka. Tłumaczka Siemiona L. Franka i Aleksandra I. Wwiedienskiego. Uczestniczka międzynarodowych i krajowych konferencji naukowych. Współpracująca z kilkoma Uniwersytetami Trzeciego Wieku, autorka projektów: Akademii Filozoficznej i Wieczorków z Filozofią, Pop-Kalendarza Filozoficznego, BeCeKowego Suplementu Filozoficznego, BeCeKowych 7 Grzechów Filozoficznych.

 

WIĘCEJ

16:29, catarina78 , filozofia
Link Dodaj komentarz »
środa, 28 kwietnia 2010

elementarzElementarz mistyczny, czyli rozmowy z Mistrzem Baltazarem to swoisty dialog prowadzony między współczesnym filozofem a starożytnym mędrcem.

Baltazar to trzeci spośród biblijnych mędrców ze Wschodu, którzy ofiarowali Dzieciątku dary. Dziś utożsamiany z boskim aspektem zrozumienia i mądrości.

Dzierżawca uniwersalnej, odwiecznej wiedzy, która istnieje w naturze ludzkiej, będąc poza ograniczeniami wynikającymi z przynależności do danych religii bądź systemów duchowych.

 

Więcej

15:26, catarina78 , filozofia
Link Dodaj komentarz »

Inicjacje filozoficzne są zbiorem konstatacji dotyczących źródła, struktury i przedmiotu filozofii. Autor kieruje się przekonaniem, iż doniosłość uprawiania filozofii polega na autentyzmie i intymności indywidualnej myśli, na dawaniu wyrazu owym trudnym do uchwycenia, głęboko wewnętrznym poruszeniom - momentom intensywności, koncentracji i wtajemniczenia - nierzadko zaskakującym nawet tych, którzy ich doświadczają. Tak rozumiana filozofia może być "służebnicą życia" (ancilla vitae) - rodzi się z egzystencji, na powrót ku niej prowadzi i przemienia ją.


Nicią przewodnią prezentowanych w Inicjacjach rozważań jest stopniowe odkrywanie dynamiki refleksji filozoficznej, której nerwem okazuje się być wola transcendensu.


Filozofia jest swoistą emanacją początku, stanu jedności-niezróżnicowania. Sama przybiera postać podmiotowo-przedmiotowego dualizmu, rządzonego zasadą racji. Równocześnie jednak nie może utracić więzi ze wspomnianym przedracjonalnym początkiem, gdyż tylko on dostatecznie ją uzasadnia. Filozofia przebywa więc naraz niejako w dwóch przestrzeniach. Życie, mądrość, osoba, świat, transcendens - na gruncie racjonalnym różne od siebie, a nawet (jak w przypadku transcendensu) niepojmowalne - w sferze przed-, czy też ponadracjonalnej, pozostają jednością.


Czy ta wędrówka - od jedności, przez dualizm, ku tejże samej jedności - jest w ogóle potrzebna? Czy przykładanie racjonalnej miary, właściwej rzeczywistości podmiotowo-przedmiotowej, do czegoś spoza niej, ma sens? Czy słuszność jest po stronie Mikołaja z Kuzy, gdy twierdzi, że "jest rzeczą pożyteczną często mówić to, czego nie da się nigdy dostatecznie powiedzieć", czy też po stronie Ludwiga Wittgensteina, kończącego swój Traktat słowami: "o czym nie można mówić, o tym trzeba milczeć"?  Odpowiedź przychodzi poniekąd sama: jeśli chcesz mówić - mów, jeśli nie chcesz - zamilknij.

 

Więcej

15:24, catarina78 , filozofia
Link Dodaj komentarz »
środa, 06 stycznia 2010

Świat, człowiek, moralność w filozofii Artura Schopenhauera Karoliny Maciaszczyk

Artur Schopenhauer obecnie już przebrzmiały filozof, podejmuje wciąż aktualne pytania. Inna sprawa do jakich wniosków dochodzi, trzeba jednak przyznać, że oryginalność jego myśli sprawia, że nie można przejść obojętnie obok pism tego myśliciela. Schopenhauer nie waha się podejmować spraw trudnych i kontrowersyjnych; w jego filozofii nie znajdziemy tematów tabu.

Filozof kwestionuje tak oczywiste poglądy jak pewność postępu, dobra, istnienia harmonii we wszechświecie, czystość sumienia czy sens życia. Niezwykle interesujące są podejmowane przez Schopenhauera kwestie religijne, jego stosunek do chrześcijaństwa i filozofii indyjskiej, notabene przeniknięte ateistycznym światopoglądem.

Najistotniejsze wydaje się podejście Schopenhauera do szeroko rozumianej etyki, gdzie badacz ustosunkowuje się do życia, do świata oraz do drugiego człowieka. Bez wątpienia jakaś część jego pesymizmu jest wynikiem trudnego, można wręcz powiedzieć neurotycznego charakteru, jednak trzeba pamiętać, że Schopenhauer jest dobrym obserwatorem otaczającego go świata.

Interesujący jest wniosek Schopenhauera, w którym przekonuje, że lepiej byłoby  jakby świat w ogóle nie istniał. W trakcie lektury dowiemy się więcej o samej intencji filozofa. Przekonamy się, że słowa te skierowane są do wszystkiego na poziomie świata empirycznego i bez niego nie bylibyśmy w stanie nawet ich wypowiedzieć. Człowiek i wszelkie żywe stworzenia skazani są na konieczność zaspakajania własnych potrzeb, narażeni tym samym na stałe cierpienie jakie niesie życie. Nie tylko dlatego myśl Schopenhauera zasługuje na uwagę po dziś dzień.

Schopenhauer jako pierwszy zwraca uwagę na czynnik sfery popędowej i na długo przed samym Freudem dokonuje zwrotu w zachodniej myśli zorientowanej wokół świadomości. Wskazuje także, że poznanie człowieka jako element cielesności jest na usługach woli, czyli jest przyrównane do czegoś na kształt instynktu samozachowawczego, a w tym najogólniejszym sensie - jak  zaznacza - człowiek dysponuje jedynie quasi-poznaniem.

Streszczenie:

Pierwszy rozdział Uwarunkowania badawcze budowany jest wokół ontologiczno-epistemologicznej konstrukcji filozofii, gdzie przedstawię pojęcie woli uprzedmiotowionej i scharakteryzuję na czym polega idealizm transcendentalny.

W rozdziale drugim Wola versus przedstawienie wskażę na metafizykę woli i zasady jej uprzedmiotowienia. Jednocześnie zwrócę uwagę na problematykę związaną z Schopenhauerowską koncepcją geniusza, świadomością,  poznaniem i  intuicją oraz z samym społeczeństwem.

W trzecim rozdziale Metafizyczna podstawa etyki, podsumowującym pracę filozofa, skoncentruję się wokół tematyki etycznej, charakteryzując między innymi problem wolności i odpowiedzialności, z uwzględnieniem czynników kształtujących charakter człowieka. W tym miejscu przedstawię na czym tak naprawdę polega pesymizm filozofa, przybliżając czytelnikowi problematykę zła, cierpienia oraz współczucia. Jednocześnie zwrócę uwagę na mistykę wschodnią i stosunek A. Schopenhauera do szeroko rozumianej religii.

Tagi: filozofia
17:13, catarina78 , filozofia
Link Dodaj komentarz »

Wpływ koncepcji eurazjatyzmu na pisarstwo historyczne Lwa Gumilowa Małgorzaty Zuber

Przedmiotem interdyscyplinarnej dysertacji Małgorzaty Zuber jest zbadanie skali i charakteru wpływu koncepcji eurazjatyzmu na pisarstwo historyczne Lwa Gumilowa, żyjącego w latach 1912-1992 znanego także polskiemu czytelnikowi rosyjskiego historyka, geografa i orientalisty. Uważany jest on za jednego z teoretyków współczesnego rosyjskiego nacjonalizmu (obok Sołżenicyna i Szafarewicza).

Eurazjatyzm jest koncepcją kulturologiczną, historiozoficzną i doktryną polityczną opracowaną teoretycznie w latach 20. XX wieku w gronie młodej emigracji rosyjskiej (ks. N.S. Trubieckoj, P. P. Sawicki i. in.) jako alternatywa wobec komunizmu sowieckiego (bolszewizmu). Centralną tezą koncepcji jest twierdzenie o eurazjatyckim charakterze Rosji (nieeuropejskim i nieazjatyckim), akcentujące wspólnotę historyczno-kulturową Rosji i Azji Centralnej.

W części pierwszej dysertacji podjęto poszukiwanie zróżnicowanych źródeł eurazjatyckiej koncepcji, wpływających na specyficzne umiejscowienie jej na mapie szeroko pojętej idei rosyjskiej. Dokonano również omówienia eurazjatyzmu w aspekcie kulturologicznym, historiozoficznym i politologicznym. Bazę źródłową stanowiły oryginalne teksty teoretyczne fundatorów koncepcji; monografiom i artykułom wyznaczono rolę drugorzędną.

Druga część pracy poświęcona została prezentacji metodologii badań Lwa Gumilowa i kontaktom historyka z innymi przedstawicielami doktryny eurazjatyckiej oraz tym poświadczonym faktom jego biografii, które jednoznacznie wskazują na zainteresowanie bohatera pracy koncepcją eurazjatycką.

Następnie na przykładzie wybranych zagadnień badawczych podejmowanych przez Gumilowa podjęto próbę imiennego wskazania metodologicznych, tematycznych, i ideologicznych wpływów eurazjatyzmu.

Postawienie problemu badawczego i próba udzielenia odpowiedzi na zawarte w nim pytanie miały za zadanie ukazać "życie" i kolejne wcielenia danej idei oraz stanowić punkt wyjściowy refleksji nad skalą zależności pracy historyka od wyznawanego przezeń światopoglądu oferującego konkretną propozycję historiozoficzną oraz metodą jego pracy rozpiętą między mechanicznym kolekcjonowaniem faktów a pisaniem syntez metahistorycznych.

Tagi: filozofia
17:08, catarina78 , filozofia
Link Dodaj komentarz »

Realizm mistyczny Siemiona L. Franka Barabary Czardybon

Na gruncie polskim idee filozoficzne Siemiona L. Franka (1877-1950) do niedawna były słabo znane. Pierwsza polska monografia dotycząca myśli Rosjanina ukazała się w 2003 roku. Autorem pracy Myślenie z wnętrza Objawienia... jest pracownik Uniwersytetu Jagiellońskiego - Leszek Augustyn. Janusz Dobieszewski, recenzując tę pracę, wyraził przekonanie, iż zainteresowanie filozofią Franka to kwestia przyszłości. W słowach tych tkwiła - jak się niebawem miało okazać - niemała prekognicja.

I tak, w czerwcu 2005 roku, na Wydziale Filozoficznym Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie, obroniona została rozprawa doktorska s. Teresy Obolevitch, poświęcona zagadnieniu konkordyzmu wiary i wiedzy w myśli Włodzimierza S. Sołowjowa oraz - właśnie - w myśli Franka. Autorka Problematycznego konkordyzmu... niedługo potem przełożyła na język polski jedno z ważniejszych dzieł Franka - traktat Niepostiżymoje...

Praca Barbary Czardybon pt.: Realizm mistyczny Siemiona L. Franka stanowi dogłębną analizę poglądów wyłożonych przez rosyjskiego myśliciela m.in. w dziełach: Priedmiet znanija..., Dusza czełowieka..., Absolutnoje, Niepostiżymoje...

Rozdział pierwszy dotyczy ontognoseologii Franka, czyli - używając słów Leszka Augustyna - "wewnętrznej, intymnej więzi bytu i poznania".

Rozdział drugi poświęcony jest Frankowskiej wersji intuicjonizmu. Opierając się na fundamentalnym dziele Priedmiet znanija..., autorka przedstawia tutaj krytykę wiedzy abstrakcyjnej, a następnie charakteryzuje ideę wiedzy żywej.

W rozdziale trzecim autorka pochyla się nad Franka rozumieniem filozofii i religii.

W rozdziale kolejnym przedstawia Frankowskie ujęcie doświadczenia religijnego. Omawia nadto antropologię teandryczną Rosjanina.

Przedmiotem rozważań rozdziału piątego są wybrane problemy filozofii Mikołaja z Kuzy. Rozdział ten ma za zadanie uzmysłowić ogromny wpływ, jaki niemiecki filozof wywarł na sposób filozofowania czołowego przedstawiciela tzw. "Srebrnego Wieku" kultury rosyjskiej. Praca Realizm mistyczny Siemiona L. Franka kończy się krytyką myśli Rosjanina.

Tagi: filozofia
17:06, catarina78 , filozofia
Link Dodaj komentarz »
Twoja wyszukiwarka
Wydawnictwo e-bookowo.pl